سه‌شنبه, 25 مهر 1396

عنوان : چاپ مقاله استادیار عضو هیات علمی گروه ادبیات و زبان فارسی در مجله علمی پژوهشی شعر پژوهی «بوستان ادب »دانشگاه شیراز
تاريخ :
 ۱۳۹۵/۱۱/۰۶ 



چاپ مقاله استادیار عضو هیات علمی گروه ادبیات و زبان فارسی در مجله علمی پژوهشی شعر پژوهی «بوستان ادب »دانشگاه شیراز

 

مقاله  استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد فسا با موضوع « عطای کثیر؛ شرح بیتی از حافظ »به چاپ رسید .

به گزارش خبرنگارخبرگزاری آنا از فسا ، مقاله دکتر محمدرضا اکرمی استادیار وعضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد فسا با موضوع« عطای کثیر؛ شرح بیتی ازحافظ» در مجله ی علمی پژوهشی دانشگاه شیراز به چاپ رسید .

در این مقاله ضمن بررسی بیت «نعیم هر دو جهان پیش عاشقان به جوی/ که این متاع قلیل است و آن عطای کثیر» با ضبط‌ها و معانی متفاوتی در تصحیح‌ها و شرح‌های دیوان حافظ، در پی آن است تا شکل سالم و معنی درستی از بیت ارائه دهد. دو موضوع را شارحان در شرح بیت در نظر نگرفته‌اند؛ یکی بررسی دو ترکیب قرآنی "متاع قلیل" و "عطای کثیر" که معادل نعمت‌های دنیا و آخرت است و دیگر این که شارحان "که" را در ابتدای مصرع دوم، "که" ربط تعلیلی به معنی "زیرا که" معنی کرده‌اند و یک شرح نیز آن را به معنی "بلکه" دانسته است. نگارنده معتقد است در این بیت، حرف ربطِ "که" حرف پیروِ (ربطِ) اسم‌پرداز یا توضیحی است. این نوع "که" کلمه یا ترکیب پیش از خود را با جمله‌ی پس از خود مرتبط می‌سازد تا در باره‌ی آن توضیح و تفسیری ارائه دهد. حافظ بارها این نوع "که" را به‌کار برده است که با ذکر شواهدی از آن در متن مقاله، نظریه‌ی فوق قوت می‌یابد .

نگارنده با توجه به ترکیبات قرآنی بیت (متاع قلیل و عطای کثیر)، معتقد است که شکل صحیح آن مطابق با دو نسخه؛ یکی تصحیح قزوینی و غنی و دیگری تصحیح جاوید و خرمشاهی «نعیم هر دو جهان پیش عاشقان به جوی/ که این متاع قلیل است و آن عطای کثیر» است. آن‌چه باعث اشتباه و تغییر در نسخه‌ی اصلی شده، این است که بر خلاف نظر شارحان، در این بیت، حرف ربط "که" نه تعلیلی و نه در معنی بلکه است. "که" حرف پیروِ (ربطِ) اسم‌پرداز یا توضیحی است. با پذیرش این تعبیر، ترتیب اجزای بیت چنین است: «نعیم هر دو جهان که این متاع قلیل است و آن عطای کثیر، پیش عاشقان به جوی» و در نهایت می‌توان به این معنی رسید: «نعمت‌های دو جهانی از اندک گرفته تا بسیار (از قلیل تا کثیر)، نزد عاشقان ارزش و اعتباری ندارد».

                                          

 

 

 

               


نمایش تعداد بازدیدها : 476

بازگشت                   

DOURAN Portal V3.9.8.8

V3.9.8.8