عرفان ازجمله گرایش های معنوی انسان است که برای شروع آن نمی توان تاریخی معین کرد وتصوف نیز از جلوه های عرفان است که نهایت آن رسیدن به حق وعارف کامل شدن است . تصوف گرچه با استدلال رابطه ای خوبی نداشت ، اما اهل تصوف بر اثر جدال های علمی به تدریج به استدلالی کردن آراء ونظرات خود روی آوردند وکتاب هایی درزیمنه ی مباحث عرفانی تالیف کردند . " شرح تعرف لمذهب التصوف " اولین کتاب عرفانی به زبان فارسی به قلم ابوابراهیم مستملی بخاری است که براساس کتاب " التعرف " کلابادی نوشته شده است . نویسنده در این کتاب برآن است تا بااستناد به احادیث وگفتار پیشوایان دین و بزرگان عرفان ، هماهنگی میان طریقت تصوف وشریعت اسلام ونیز توافق عقاید صوفیه با ارای اهی سنت را ثابت کند. این پایان نامه پس از بررسی اجمالی عرفان وتصوف وزندگی نویسنده ی " التعرف " وشارح آن وبررسی کتاب ازلحاظ سبکی به استحراج یکصدوشصت اصطلاح عرفانی پرداخته است که دربعضی موارد نظر مستملی درباره ی اصطلاح به صورت مستقیم ، نقل قول وسپس موضوع بندی وشرح شده است ودر پاره ای موارد مجموع نظرات وی به صورت خلاصه ذیل اصطلاح ارائه شده است . در پایان هر مدخل نیز عقیده ی مستملی جمع بندی وتحلیل شده است به امید این که این مقاله تا حدودی خواننده را از خواندن شرح های مختلف درمورد آراء مستملی بی نیاز کند.