دررساله حاضر نگارنده به بررسي انسان درشعر حافظ پرداخته است . انسان شعر حافظ دو بعد مثبت و منفي به خود گرفته است كه درقالب مثبت به شكل هاي رند، عارف ، ساقي ، سالك و ...ودرقالب منفي به شكل هاي شيخ ، مفتي ، محتسب ، فقيه ، زاهد و ...جلوه گر شده است . دربررسي شخصيتهاي مثبت ومنفي ، صفاتي كه هركدام از اين شخصيت هابه خود گرفته اند مورد بررسي قرارگرفته است . نيز مكان هايي كه هركدام از اين شخصيت ها بدان جا راه دارند بررسي گرديده است . همه اين ها به نوعي بيانگر انديشه منتقدانه وسازنده حافظ ميباشد كه مارا با انسان مطلوب حافظ آشنا ميسازد.