چکیده عرفان و تصوّف از دیرباز از گونه های پربار ادبيّات فارسی بوده است ، که در طول تاریخ پرفراز و نشیب ملّت ما به فرقه های مختلف تقسیم شده است . دراین پایان نامه ، سعی شده است ، که اندیشه های عرفانی عین القضاه با توجّه به شرح اصطلاحات صوفیه در تمهیدات وی ، مورد بررسی قرار گیرد . تمهيدات يكي از متون معتبر در ادبيات عرفاني است كه درفضای عرفان وتصّوف ، بسیار مورد توجّه و استفاده سالکان و رهروان طریقت قرارگرفته است . عين القضاه عارف و متکلّم بزرگ جهان اسلام و ایران است ، که شطّاحی و بی پروایی اش از به زبان آوردن اسرار مگوی الهی ، از خصوصیّات اوست . كه اميد است اصطلاحات عرفاني مورد بحث در اين اثر راهگشايي براي فهم متون عرفاني باشد . از جمله اين اصطلاحات پير ، مرشد ، عشق ، ابليس ، و ... مي باشد ،كه راهيابي سالك به كعبه وصال محبوب را با تكيه به راهنمايي هاي پيري كاردان مي داند . تمهیدات وی ، نمونۀتصرّف عاشقانه است . او درمورد عشق و ابلیس ، نظریه های منحصر به فردی دارد ، و راه رسیدن به محبوب ازلی را ، رهایی از هر گونه قید و بند ، بالأخصّ رهایي از عادت پرستی می داند . وی دین و مذهب را در عشق می داند ، و عشق است که انسان را به حقّ می رساند . عشق نزد عین القضاه دارای جایگاه والایی است . عین القضاه ، ابلیس را از صادقان و کاملان در عشق حضرت احدیّت می داند . وی اسرار قرآن ، و حکمت خلقت انسان را به عنوان موضوعی مهّم در تمهیدات ذکرکرده است . سخنان عارف شهید همدانی دارای پویایی خاصّی است ، که سیلان و شور عمیق در نوشته های او نمودار ساخته است . عین القضاه به آسانی چهار چوب عقاید سنتّی را شکسته و با دیدی باز به مسائل نگریسته است ، و همین سبب تکفیر و به دار آویخته شدن او توسط جاهل مسلکان و علمای ظاهر شده است .