چكيده بي ترديد، معارف سعدي گوناگون است. اما مي توان پذيرفت كه قسمت اعظم اين معارف را فرهنگ گسترده ي اسلامي تشكيل مي دهد،كه از راه زبان وادبيات عربي بر صفحه ي پذيراي ذهن او نقش بسته و با سرشت متعالي و هنر پذير و هنر پرداز سعدي در هم آميخته است. تأمّل در آثار سعدي اين نكته را تأييد مي كند كه تعداد زيادي از جملات و ابيات او بصورت امثال و حكم در آمده و شهرت يافته است. درست است كه برخي از اين گونه سخنان پيش از سعدي رواج داشته است يا مضمون آنها در آثار ديگران ديده مي شود و احياناً ممكن است سعدي از آن آثار و يا از زبان مردم الهام گرفته باشد، امّا وقتي مي بينيم اين مضامين به آن صورتي كه سعدي به عبارت كشيده، در ميان مردم متداول شده است،‌ اثري از حسن قريحه و لطف بيان دلنشين سعدي است. ايجاز و رواج سخن در بين مردم صفت اساسي امثال و حكم است. در امثال و حكم ملل مختلف جهان مواردي ديده مي شود كه مفاهيم آنها شبيه به يكديگر است. كلام سعدي شرايط و مزايا و نيروي آن را داشته، كه در شمار امثال و حكم جهاني قرار گيرد. برخورداري سعدي از تفكّر و تخّيل قّّوي و آوردن تصاوير بديع و متعدد از يك موضوع و روشني و سادگي سبك او و گزينش و زدودگي كلمات و حسن تركيب و لطف بيان و قدرت قريحه ي سعدي در آوردن امثال و حكم فارسي و عربي شگفت آور است. در اين رساله، سعي شده تأثير امثال و حكم عربي در كليات سعدي بصورت فرهنگنامه اي شامل: تأثّر سعدي از امثال و حكم عربي،امثال و حكم قرآني، احاديث شريفه و مطابقت يا تأثيرات متقابل مضامين و امثال و حكم شعراي عرب با آثار سعدي مورد بررسي و بصورت مجمل بيان شود.