اين رساله به تحليل آركه تايپي داستان هاي دفتر ششم مثنوي معنوي مي پردازد . آركه تايپ كه در فارسي به كهن نمونه ، كهن الگو وصور مثالي ترجمه شده است از ساختارهاي اساسي ناخودآگاهي جمعي ومهمترين اصطلاح مكتب روانكاوي يونگ ميباشد. پروفسور يونگ محتويات ناخودآگاه جمعي انسان ها كه شامل تصاوير كهن و افكار غريزي است را آركه تايپ ناميد. كهن نمونه ها خود را به شيوه اي نمادين در رويا ، اسطوره وادبيات وآثار هنري مينمايانند. ميدانيم اثار هنري به ويژه عرفاني با ناخودآگاه در ارتباطند وبستر مناسبي براي ظهور آركه تايپ به حساب ميآيند . از انجا كه مثنوي اثري است عرفاني روياگونه ، پس انباشته از صور مثالي ميباشد. اصلي ترين كهن الگوهاي مكتب يونگ عبارتند از: خود، سايه ، نقاب ، انيما ، آنيموس در قرن ششم مثنوث ، تمامي اين اركه تايپ ها و همچنين اركه تايپ هايي ديكر نيز خود نمايي ميكنند د كهن الگوهاي اصلي ، در اكثر داستان ها از جمله : "دژهوش ربا" " پادشاه و دانشمند" " غلام هندو" نمومد مي يابد. داستان هايي چ.ن " صدرجهان بخارا" " مرد بغدادي " " احداحد گفتن بلال " " امرءالقيس " " مفتون شدن قاضي برزن جوحي " و" حلوا ومسلمان وترسا و جهود"آركه تايپ اركه تايپ ها يعني " مرگ وتولد دوباره " را باز ميگويند . علاوه براين داستان اخير بيان كننده آركه تايپ هاي " عبور از آتش " " مادر " " بهشت " " ماندالا" و " سفر" نيز ميباشد. داستان هاي " مرغ وصياد" ." غلام هندو" اركه تايپ " نقاب " را به خوبي نشان ميدهند. داستان هاي " مردبغدادي "،" احد احد گفتن بلال " ،" هلال بنده ي مخلص خدا " و" امرء القيس " بازگو كننده اركه تايپ " درد ورنج " هستند . داستان " پيرزن زشت روي " كهن ابگوي " سايه " را مينماياند . كهن الگوي " سفر" نيز درداستان هاي " مرد بغدادي " ،" امرءالقيس " و" دژهوش ربا" ديده ميشود . داستان هاي " دژهوش ربا" و" مفتون شدن قاضي برزن جوحي " اركه تايپ " پيردانا" را در بر دارند . داستان " عاشق و وهده ي معشوق " بيان كننده آركه تايپ " آنيما " و" بيداري راز آموز" است .